D

ört yaş döneminde çocuklar kuralları sorgulamaya başlar. Kural kavramını, ne işe yaradığını, nasıl yumuşatılabileceğini, kim ve ne için konulduğunu anlamaya çalışır. Bu yaşta bazen ebeveynler çocuk üzerindeki hakimiyetlerini kaybettiklerini düşünüp tedirgin olabilirler.

Örneğin bir oyum oynarken çocuk kuralları değiştirebilir. Böyle bir durumda ‘Demek kural buymuş’ diyebilir veya oyuna başlarken ‘bu sefer hangi kurallara göre oynayalım?’ diye sorarak çocuğunuza yardımcı olabilirsiniz. Unutmayın, çocuğunuzla oynarken amacınız kazanmak değil, onunla kaliteli ve samimi vakit geçirirken ona kuralların amacı gibi kavramları öğretmek olmalıdır.

Çocuğunuz 4 yaş döneminde aynı zamanda hayal kurmayı, hayalin sunduğu imkanları ve sınırlarını keşfeder. Hayal kurmanın imkanlarını kullanarak yalan söylemeye başlar. Ancak bu durumda söylediği yalanlar birini incitmek, bir gerçeği saklamak veya çarpıtmak değil, yeni kazandığı hayal kurma becerisini sergilemek içindir. Söylediği yalanın ise gerçek mi düş mü, uydurma mı yoksa bir beklenti mi olduğunu kendisi bile bilmez. Ona göre mor ağaçlar da, büyücüler ve canavarlar da ‘gerçek’tir.

4 yaş çocuğu aynı zamanda kendisiyle övünmeyi sever. Kıyaslamalar yapmaya başlar. Ondan sık sık şu tarz cümleler duyabilirsiniz; ‘En iyi ben koşarım”, “En güçlü benim”, “Bu dünyadaki bütün oyuncaklardan bende var”…

Bu kadar özgüvenli görünmesine rağmen dört yaş çocuğu başkalarının bakışlarını hep kendi üzerindeymiş gibi hissedebilir. Bu hisle, yapmakta olduğu davranışı sonlandırdığını zamanlar olabilir. Başkalarından çekindiği için yapamadığı şeyleri tek başına kaldığında kolaylıkla yapabilir.

4 yaşındaki bir çocuk düşünceleri aklından geçirmeyi henüz bilmez. Aklına gelen fikirleri yüksek sesle söylemesinin amacı karşı tarafı kırmak değil dünyayı daha iyi tanıyabilmektir. Örneğin yoldan geçen bir kişiye rahatlıkla “Senin neden tek kolun yok?” diye sorabilir. Böyle bir durumda, “Merak etmeni anlıyorum, bazen kazalar yüzünden kolumuzu kaybedebiliriz.” gibi açıklamalar yapmanız daha doğru olacaktır.